Nước yếu ở tầng cao: những nguyên nhân hay gặp trong tòa nhà

Tầng thấp nước chảy mạnh, lên tầng cao thì nước rỉ rỉ hoặc có lúc mất hẳn. Bài này gom lại các nguyên nhân thường gặp và cách tự kiểm tra từng bước, trước khi gọi thợ hay đổi thiết bị.

Nhà ống vài tầng, chung cư hay tòa nhà văn phòng đều có chuyện này: tầng trệt mở vòi nước ào ào, lên tầng trên thì nước yếu hẳn, nhất là giờ cao điểm sáng và chiều. Có người nghĩ ngay là "nước máy yếu". Thực tế nguyên nhân nằm ở nhiều chỗ, và phần lớn nằm trong chính hệ thống của tòa nhà chứ không phải ngoài đường.

Vì sao tầng càng cao nước càng yếu?

Nước muốn lên cao phải có lực đẩy. Lực này đến từ áp lực của đường ống cấp, hoặc từ máy bơm, hoặc từ độ cao của bồn trên mái so với vòi. Mỗi tầng lên cao là mất bớt một phần áp lực. Ống càng dài, càng nhiều co, cút, van thì áp lực mất càng nhiều trên đường đi. Vì vậy cùng một hệ thống, vòi ở tầng trên cùng luôn là vòi "thiệt" nhất.

Nếu hệ thống được tính toán đủ, sự chênh lệch này vẫn nằm trong mức chấp nhận được. Khi nước yếu tới mức khó dùng thì thường có một nguyên nhân cụ thể cần tìm ra.

Những nguyên nhân hay gặp

• Bơm yếu hoặc không phù hợp. Bơm dùng lâu năm bị mòn cánh, giảm lưu lượng. Hoặc ngay từ đầu chọn bơm nhỏ so với số tầng và số người dùng.
• Ống bị đóng cặn, gỉ sét. Ống thép mạ kẽm dùng nhiều năm thường đóng cặn trong lòng ống, tiết diện hẹp dần. Nước vẫn chảy nhưng lưu lượng giảm rõ.
• Lưới lọc, van một chiều, van khóa bị nghẹt hoặc đóng chưa hết. Một cái lưới lọc đầy cặn ở đầu bơm cũng đủ làm cả tòa nhà yếu nước.
• Ống nhỏ so với nhu cầu. Tòa nhà tăng thêm người dùng, thêm thiết bị vệ sinh nhưng đường ống chính giữ nguyên, nên giờ cao điểm không đủ nước cho mọi tầng.
• Rò rỉ trên đường ống. Ống rò thì nước mất trước khi lên tới tầng trên, áp lực cũng tụt theo.
• Bể hoặc bồn mái thiếu nước. Bơm chạy chưa kịp lúc dùng nhiều, phao hoạt động không đúng, bồn thường xuyên cạn.
• Khí lọt vào đường ống. Không khí bị kẹt ở điểm cao làm nước chảy ngắt quãng, có tiếng "ục ục" ở vòi.
• Thiết bị cuối đường ống bị nghẹt. Đầu vòi, vòi sen, bầu lọc nhỏ bám cặn. Trường hợp này chỉ một vòi yếu, các vòi khác vẫn bình thường.

Cách kiểm tra từng bước

Nên đi từ chỗ dễ đến chỗ khó, từ cuối đường ống ngược về nguồn:

1. Xem có phải chỉ một vòi yếu không. Nếu chỉ một vòi, tháo đầu vòi hoặc lưới lọc ra rửa. Rất hay gặp là cặn bám kín lưới.
2. So sánh giữa các tầng, các giờ. Yếu cả tầng hay cả tòa nhà? Yếu cả ngày hay chỉ giờ cao điểm? Giờ cao điểm mới yếu thường là dấu hiệu thiếu công suất bơm hoặc ống nhỏ. Yếu cả ngày thường là tắc nghẽn hoặc bơm hỏng.
3. Kiểm tra bồn mái và bể ngầm. Bồn có nước không, phao có làm việc không, bể ngầm có đủ nước cấp cho bơm không.
4. Nghe và nhìn bơm. Bơm chạy có tiếng bất thường, rung mạnh, nóng bất thường, hoặc chạy liên tục không ngắt là cần gọi thợ kiểm tra. Đồng hồ áp lực (nếu có) nên được ghi lại để so sánh khi cần.
5. Kiểm tra van và lưới lọc. Các van trên đường chính có mở hết không, lưới lọc ở đầu bơm có sạch không.
6. Tìm điểm rò. Chỗ ẩm ướt ở trần, tường, sàn hầm, hoặc đồng hồ nước vẫn quay khi tất cả vòi đã đóng là dấu hiệu nghi rò.

Nếu đã làm hết các bước trên mà nước vẫn yếu, lúc đó mới cần xem xét đến việc tính lại hệ thống: thay bơm, thay đoạn ống chính, hoặc lắp thêm bơm tăng áp.

Bơm tăng áp: giải pháp, nhưng không phải lúc nào cũng nên

Nhiều nhà thấy nước yếu là mua ngay bơm tăng áp. Bơm tăng áp giúp được khi đường ống còn tốt nhưng áp lực đầu vào thấp. Nhưng nếu nguyên nhân là ống cặn, ống rò hay bơm chính hỏng thì lắp thêm bơm chỉ che được tạm thời, còn có thể làm ống chịu áp lớn hơn và rò nhiều hơn. Bơm trực tiếp từ đường ống cấp của thành phố cũng có thể bị hạn chế theo quy định của đơn vị cấp nước. Nên tìm đúng nguyên nhân trước rồi mới chọn thiết bị.

Giữ áp lực ổn định về lâu dài

• Có lịch kiểm tra, bảo dưỡng bơm, van, phao. Ghi sổ mỗi lần làm.
• Vệ sinh lưới lọc định kỳ, vệ sinh bể bồn đúng kỳ.
• Khi cải tạo, thêm tầng, thêm thiết bị vệ sinh thì tính lại lưu lượng, đừng chỉ nối thêm vào đường ống cũ.
• Phát hiện rò rỉ thì xử lý sớm, đừng để kéo dài.

Câu hỏi thường gặp

Nước yếu chỉ vào giờ cao điểm có phải do nước máy ngoài đường yếu không?

Có thể, nhưng chưa chắc. Cách phân biệt: xem ở tầng trệt hoặc ở bể ngầm nước vào có yếu không. Nếu nước vào bể vẫn đủ mà lên tầng cao yếu, vấn đề nằm trong hệ thống bơm và đường ống của tòa nhà.

Tăng công suất bơm lên có giải quyết được không?

Chỉ khi bơm thực sự là chỗ yếu. Nếu ống bị cặn, bị nhỏ hoặc rò, tăng công suất bơm sẽ tốn điện mà hiệu quả thấp, thậm chí hỏng ống nhanh hơn.

Bao lâu nên kiểm tra hệ thống bơm và đường ống một lần?

Không có con số chung cho mọi tòa nhà, tùy loại bơm, loại ống và mức độ sử dụng. Nên theo khuyến cáo của nhà sản xuất thiết bị và ghi sổ theo dõi để thấy xu hướng xuống cấp.

Cần hỗ trợ?

Nếu anh chị cần trao đổi thêm về đường ống, cấp nước trong tòa nhà, có thể bấm nút "Gửi yêu cầu" ở đầu trang hoặc gọi số 0766 66 1818. Đội ngũ CT18 sẵn lòng trao đổi.